Veelgestelde vragen > Scheiding en eigen woning

Een scheiding met een eigen woning is vaak gecompliceerd. Hoe zit het met de hypotheek en hoe zit het met de verdeling van het huis? Hoe werkt het bij de beëindiging van een huwelijk in gemeenschap van goederen of huwelijkse voorwaarden, bij een samenleving of geregistreerd partnerschap? Op deze pagina geven we antwoord op de meest gestelde vragen rondom scheiden en een eigen woning.

Bij een echtscheiding spelen verschillende vragen een rol als u samen met uw ex-partner in een koophuis woont:
• Bij wie ligt het eigendom van de woning? Bij één van u of is het gezamenlijk bezit?
• Is er sprake van een hypotheekschuld op de woning?
• Heeft de woning wel of geen overwaarde?
• Wil één van beiden in de woning blijven wonen?
• Zijn er verzekeringen of beleggingen aan de hypotheek gekoppeld?
• Hoe regelt u de zaken rondom de eigen woning en scheiding in uw belastingaangifte?

HYPOTHEEK
Als één van u in de koopwoning wil blijven wonen, dan staat voorop of dat financieel haalbaar is. Om daar duidelijkheid over te krijgen, moet u eerst al uw financiële zaken op een rijtje krijgen. Zodat u weet wat uw inkomen na de scheiding is en of u de hypotheek van de woning hiervan kunt betalen.

HYPOTHEEK AANVRAGEN
Pas als het helder is wat na de scheiding uw inkomen is en hoeveel hypotheek u nodig heeft, kunt u bij de bank of verzekeraar proberen de hypotheek op uw naam te zetten of een nieuwe hypotheek af te sluiten. De Scheidingsplanner Kennemerland kan u hierbij helpen, wij hebben een hypotheekadviseur in ons team zitten.

VOORLOPIG IN DE WONING WILLEN BLIJVEN WONEN
U kunt voor de tijdelijke situatie samen afspreken wie voorlopig in de woning blijft wonen. In het geval dat u er samen niet uitkomt, dan kunt u een voorlopige voorziening voor het gebruik van de woning aan de rechter vragen.

WONING VERKOPEN
De woning kan verkocht worden als geen van u beiden in de woning wil blijven wonen. U kunt dan de woning te koop aanbieden via een makelaar.

HUURHUIS
De vraag wie er in de woning mag blijven wonen speelt ook bij een huurhuis. Dit geldt bovenal als beide partners in het huurcontract vermeld staan.

OVERDRACHTSBELASTING
Als u uw ex-partner uitkoopt, bent u in principe geen overdrachtsbelasting verschuldigd. Als u samenwoonde of gehuwd was onder huwelijkse voorwaarden en de woning geen gemeenschappelijk eigendom is, dan kan overdrachtsbelasting wel een rol spelen.

De hypotheek is voor velen sowieso vaak een ingewikkeld onderwerp, laat staan bij een scheiding. Belangrijke vragen zijn: hoe ziet de hypotheek eruit en welke levensverzekeringen of beleggingsrekeningen zijn gekoppeld aan de hypotheek?

Als het helder is hoe de hypotheek is opgebouwd, kan de eventuele over- of onderwaarde in het huis bepaald worden. Als één van beiden in het huis wil blijven wonen, moet daarna beoordeeld worden of dit voor die partner financieel haalbaar is.  Daarnaast moet de geldverstrekker instemmen met de wijzigingen die vervolgens nodig zijn.

SPAAR- OF BELEGGINGSREKENING
Een hypotheek is meestal meer dan alleen een geldlening. Vaak zitten er één of meerdere andere producten aan gekoppeld, zoals een levensverzekering en/of een beleggings- of spaarrekening om een geldbedrag bij elkaar te sparen om later uw hypotheek mee te kunnen aflossen. Het is belangrijk dat u deze zaken ook goed regelt als u gaat scheiden.

Meestal is het niet zinvol om de verzekering op het leven van uw ex-partner te houden, behalve als u afhankelijk bent van de kinder- of partneralimentatie die uw ex-partner aan u betaalt. Dan kan het nuttig zijn om een verzekering te hebben, zodat geld voor u beschikbaar komt bij het overlijden van uw ex-partner. Bij de verzekeraar kunt u de afkoopwaarde opvragen. En is er al vermogen opgebouwd op de spaar- en/of beleggingsrekening? Dan moet u dat verdelen.

De waarde van de woning bepalen is de volgende stap als u samen eigenaar bent van de woning. Door middel van een taxatie weet u wat de woning waard is.

OVERWAARDE VAN DE WONING
Is de woning meer waard is dan de hypotheekschuld die eraan verbonden is? Dan heeft de woning een overwaarde. Dit bedrag aan overwaarde moet u samen met uw ex-partner delen.

MINDERWAARDE OF ONDERWAARDE VAN DE WONING
Is de woning minder waard dan de hypotheekschuld? Dan is er sprake van een minder- of onderwaarde. In dat geval is de schuld hoger dan de waarde van het huis, deze schuld moet u samen delen.

WAARDE KAPITAALVERZEKERING OF BELEGGINGSREKENING AAN HYPOTHEEK BEPALEN
Misschien is er aan uw hypotheek een beleggingsrekening, kapitaalverzekering of spaardepot gekoppeld. Een financieel adviseur kan dit voor u uitzoeken. Afhankelijk van hoe lang de hypotheek al loopt, heeft de beleggingsrekening, kapitaalverzekering of spaardepot een bepaalde waarde. Als de hypotheek samen is afgesloten, dan moet u de waarde van deze producten delen.

Bij een echtscheiding worden niet alleen de bezittingen maar ook de schulden verdeeld. En over het algemeen zijn er meer dingen te verdelen dan u denkt zoals bijvoorbeeld:
• De eventuele overwaarde van de koopwoning
• De hypotheekschuld van de koopwoning
• De waarde van een eigen bedrijf
• Tegoeden op bank- en spaarrekeningen
• Uw inboedel
• De auto
• Boot en/of caravan
• Opgebouwd kapitaal in levensverzekeringen
• Een 2de woning
Opgebouwd pensioen
• Etcetera

HOE VERDELEN?
U kunt in principe zelf regelen hoe de verdeling plaatsvind. De verdeling is goed als u beiden zich erin kunt vinden. Maar let op: er kunnen fiscale gevolgen zijn bij een ongelijke verdeling, zoals bijvoorbeeld dat één van beiden wellicht schenkingsrecht moet betalen. Er zijn wettelijke richtlijnen die u kunt volgen als u er met uw ex-partner niet uitkomt.

Op de verdeling is ook de vooraf gekozen samenlevingsvorm van toepassing. Meer informatie hierover vindt u in de volgende veelgestelde vragen:

• Hoe is de verdeling bij samenwonen?
• Hoe is de verdeling bij een geregistreerd partnerschap?
• Eigen huis en huwelijkse voorwaarden

De wijze waarop u heeft samengeleefd, is bepalend voor de wettelijke richtlijnen die van toepassing zijn. Als u met elkaar heeft samengewoond, is de verdeling afhankelijk van of u wel of geen samenlevingscontract heeft opgesteld.

MET SAMENLEVINGSCONTRACT
De bezittingen en schulden kunnen verdeeld worden zoals u heeft afgesproken in het samenlevingscontract.

ZONDER SAMENLEVINGSCONTRACT
De gezamenlijke bezittingen kunt u naar eigen inzicht met uw ex-partner verdelen. Maar als de verdeling ongelijk is, kan dit wel fiscale gevolgen hebben, namelijk dat één van beiden misschien met schenkingsrecht te maken krijgt.

De manier waarop u met elkaar heeft samengeleefd, is bepalend voor de wettelijke richtlijnen die van toepassing zijn. Hoe de verdeling plaatsvindt, is afhankelijk van de manier waarop u met elkaar gehuwd bent, in gemeenschap van goederen of met huwelijkse voorwaarden.

IN GEMEENSCHAP VAN GOEDEREN
Bij een huwelijk in gemeenschap van goederen hebben u en uw ex-partner ieder recht op de helft van alle bezittingen, onder aftrek van de schulden.

MET HUWELIJKSE VOORWAARDEN
Bij een huwelijk met huwelijkse voorwaarden, hangt het van de voorwaarden af wie welke bezittingen krijgt. En ook welke waarde eventueel verrekend moet worden. Voor de bezittingen en schulden waar u samen met uw ex-partner al eerder afspraken over heeft gemaakt en die ook zijn vastgelegd in de huwelijkse voorwaarden, houdt u zich aan die afspraken.

De wijze waarop u met elkaar heeft samengeleefd, is bepalend voor de wettelijke richtlijnen die van toepassing zijn. Wat voor soort geregistreerd partnerschap u heeft, met of zonder voorwaarden, is bepalend voor hoe de verdeling plaatsvindt.

MET PARTNERSCHAPSVOORWAARDEN
Heeft u een geregistreerd partnerschap met voorwaarden, dan hangt het van de voorwaarden af wie welke bezittingen krijgt. Plus welke waarde eventueel verrekend moet worden. Voor de bezittingen en schulden waar u tezamen al eerder afspraken over heeft gemaakt en die zijn vastgelegd in de notariële voorwaarden, moet u zich aan die afspraken houden.

ZONDER PARTNERSCHAPSVOORWAARDEN
U en uw ex-partner hebben ieder recht op de helft van alle bezittingen bij een geregistreerd partnerschap zonder voorwaarden. U en uw ex-partner zijn ook beiden aansprakelijk voor de helft van de schulden.

Hoe het met de belastingaangifte zit, is situatieafhankelijk. Hieronder leggen we de verschillende situaties aan u uit.

U BLIJFT IN DE WONING WONEN DIE VAN U GEZAMENLIJK IS
U en uw ex-partner geven ieder 50% van het eigenwoningforfait aan als inkomsten uit eigen woning. U geeft zijn/haar deel van het eigenwoningforfait op als ontvangen alimentatie. Uw ex-partner kan zijn/haar deel van het eigenwoningforfait opgeven als betaalde alimentatie. Betalen u en uw ex-partner ieder de helft van de hypotheekrente, dan kunt u dit beiden gewoon aftrekken.

De situatie verandert na 24 maanden (vanaf het moment dat uw ex-partner uit de woning vertrokken is). Het aandeel van uw ex-partner in de woning voor de belastingaangifte ‘verhuist’ nu naar Box 3. Uw ex-partner moet hier zijn/haar aandeel in de waarde van de woning onder aftrek van zijn/haar aandeel in de eventuele hypotheekschuld aangeven. Uw ex-partner kan zijn of haar deel in het eigenwoningforfait nog steeds zien als betaalde alimentatie en in zijn of haar aangifte opgeven als aftrekpost. Voor u blijft uw helft van de hypotheekrente gewoon aftrekbaar.

U BLIJFT IN DE WONING WONEN DIE VAN UW EX-PARTNER IS
Uw ex-partner kan de woning nog 24 maanden als zijn/haar eigen woning beschouwen. Het eigenwoningforfait moet u zien als ontvangen alimentatie en u moet dit invullen onder ‘andere inkomsten’ (Box 1) bij uw inkomstenbelastingaangifte. Uw ex-partner vult het eigenwoningforfait op zijn/haar aangifte in en kan de betaalde hypotheekrente dan volledig aftrekken. Daarnaast kan uw ex-partner het eigenwoningforfait zien als betaalde alimentatie en in zijn/haar aangifte opgeven als aftrekpost.

Uw ex-partner kan na 2 jaar de betaalde hypotheekrente niet meer aftrekken. Voor de belastingaangifte verhuist de woning naar Box 3, waar uw ex-partner de volle waarde van de woning onder aftrek van de eventuele hypotheekschuld moet aangeven. Daarnaast kan uw ex-partner het eigenwoningforfait nog steeds zien als betaalde alimentatie en in zijn/haar aangifte opgeven als aftrekpost. U moet het eigenwoningforfait nog steeds te zien als ontvangen alimentatie en moet dit invullen onder ‘andere inkomsten’ (Box 1) bij uw inkomstenbelastingaangifte.

U BLIJFT IN UW EIGEN WONING WONEN
De woning is van u? Dan blijft de fiscale situatie ongewijzigd ten opzichte van voor de scheiding. U geeft het eigenwoningforfait aan als inkomsten uit eigen woning. De betaalde hypotheekrente kunt u volledig aftrekken.

Hoe u de betaalde hypotheekrente en het eigenwoningforfait op uw belastingaangifte dient op te nemen wanneer de woning verkocht wordt, is afhankelijk of u:
• Alleen eigenaar van de woning bent: u kunt zelf de betaalde hypotheekrente aftrekken en zelf het eigenwoningforfait invullen, als u of uw ex-partner zolang in de woning woont
• Samen met uw ex-partner eigenaar van de woning bent: u kunt ieder de helft van de betaalde hypotheekrente aftrekken en ieder de helft van het eigenwoningforfait invullen, als u of uw ex-partner zolang in de woning woont
• Uw ex-partner eigenaar van de woning is: uw ex-partner kan de betaalde hypotheekrente aftrekken en het eigenwoningforfait invullen, als u of uw ex-partner zolang in de woning woont

Laat de verkoop van de woning langer op zich wachten, dan kan de renteaftrek na een bepaalde periode vervallen voor degene die niet meer in het huis woont. In de wet staat hier een termijn van 24 maanden voor, gerekend vanaf het moment dat deze partner de woning verlaten heeft.

BIJLEENREGELING
U moet ook nog rekening houden met de bijleenregeling. Volgens deze regeling moet u de overwaarde die vrijkomt bij de verkoop van uw woning, weer investeren in een eventuele nieuwe koopwoning. Doet u dit niet, dan mag u over het leningbedrag ter grootte van die overwaarde geen hypotheekrente aftrekken.

WAT ALS U DE WONING VAN UW EX-PARTNER KOOPT?
Vanaf het moment dat u de eigenaar van de woning bent, kunt u zelf de betaalde hypotheekrente aftrekken en het eigenwoningforfait invullen. Voor de verkoop is de situatie ‘U blijft in de woning wonen die van uw ex-partner is’ (zie veelgestelde vraag nummer 7) van toepassing.

OVERDRACHTSBELASTING
Als u uw ex-partner uitkoopt, bent u in principe geen overdrachtsbelasting verschuldigd. Overdrachtsbelasting kan wel een rol spelen als u samenwoonde of gehuwd was onder huwelijkse voorwaarden en de woning geen gemeenschappelijk eigendom is
.

Als de tweede woning, in binnen- en buitenland, gemeenschappelijk eigendom van u en uw ex-partner is, dan valt ook deze woning onder de te verdelen goederen. Misschien wil één van beiden de 2de woning houden. Dan kunt u afspraken maken over de waarde en vervolgens bekijken of het haalbaar is om de woning te houden. Het alternatief is de woning verkopen, zodat het geld verdeeld kan worden.

WONING VOOR EIGEN GEBRUIK
Als de vakantiewoning alleen door u en uw ex-partner werd gebruikt, zijn er verder weinig bijzonderheden naast het vaststellen van de waarde van de vakantiewoning.

WONING ALS BELEGGINGSOBJECT
Werd de woning niet alleen voor eigen gebruik gebruikt, maar ook verhuurd? Dan is de woning een bron van inkomen en telt dit mee bij het bepalen van de partner- en/of kinderalimentatie.

Waarom de Scheidingsplanner Haarlem, Heemstede, Velserbroek

Han Assman | De Scheidingsplanner Haarlem | Heemstede | Velserbroek

Wij bieden u een totaaloplossing voor elke scheiding. Dus wat uw verhaal ook is, wij hebben altijd een aanpak die bij u past. Daarnaast zijn wij anders dan anderen. Wij regelen uw scheiding niet alleen juridisch, maar juist ook op financieel én fiscaal gebied. Hiervoor hebben wij alle kennis zelf in huis en dat maakt onze aanpak uniek. Wij gaan dus een stap verder dan een advocaat of mediator tegen een concurrerende prijs.

Lees verder

Gratis scheidingsboekje

Wilt u weten wat er allemaal bij een scheiding komt kijken? Vraag dan ons gratis scheidingsboekje aan. In ons boekje vindt u alle informatie in heldere en duidelijke taal beschreven. 
Bestel hier uw gratis exemplaar.

Meer weten of een afspraak maken?

Bel 023 – 547 95 65  of vul hieronder uw gegevens in en wij nemen direct contact met u op.

* Graag invullen